Groenadvies Amsterdam draagt bij aan nieuw Groeiboek Bomen, Kabels en Leidingen van het COB

Bomen en ondergrondse infrastructuur: het zijn geen vanzelfsprekende vrienden. Toch moeten ze in de praktijk samen functioneren in een steeds drukker wordende openbare ruimte. Om professionals hierbij te helpen, ontwikkelde het COB (Centrum Ondergronds Bouwen) het Groeiboek Bomen, Kabels en Leidingen — een landelijk kennisdocument dat richtlijnen en oplossingen biedt voor dit complexe spanningsveld.

Groenadvies Amsterdam leverde een actieve bijdrage aan dit Groeiboek. In dit artikel vertellen we waarom dat belangrijk is, wat onze rol was en wat het Groeiboek betekent voor opdrachtgevers, ontwerpers en uitvoerders in de openbare ruimte.

In veel stedelijke gebieden lopen bomen, kabels en leidingen letterlijk door elkaar heen. De beschikbare ondergrondse ruimte is beperkt, de eisen worden hoger en werkzaamheden moeten steeds sneller worden uitgevoerd. Dat leidt regelmatig tot:

• Schade aan wortels,
• Aantasting van de stabiliteit of levensverwachting van bomen,
• Conflict tussen disciplines,
• Hogere kosten of faalkosten,
• Situaties waarin bomen onnodig moeten verdwijnen.

Uit de praktijk blijkt dat dit vaak niet zozeer een technisch probleem is, maar een communicatieprobleem. Specialisten uit verschillende vakgebieden spreken een andere “taal”, hebben andere belangen en worden te laat betrokken. Het gevolg: besluiten die niet optimaal zijn voor de boom, het project of de omgeving.

Het Groeiboek brengt al deze kennis en inzichten samen, en schetst duidelijke richtlijnen om bomen én ondergrondse infrastructuur beter te beschermen.

Het Groeiboek biedt praktische handvatten voor iedereen die werkt aan ontwerpen, aanleg of beheer van de ondergrondse ruimte. Het gaat onder meer in op:

• Wat bomen nodig hebben om gezond te blijven,
• Praktische maatregelen om schade te voorkomen,
• Hoe tracés slim en boomvriendelijk gekozen kunnen worden,
• Wanneer je experts moet inschakelen,
• Hoe verschillende disciplines beter kunnen samenwerken,
• En vooral: hoe je vroegtijdige afstemming organiseert.

Het groeiboek is daarbij een uitnodiging om integraal te werken. Want alleen wanneer civiele techniek, groenbeheer, kabel- en leidingbeheerders en aannemers elkaar vinden, ontstaat een duurzame oplossing.

Namens Groenadvies Amsterdam nam Bart van der Klugt deel aan een uitgebreide expertsessie, waarin boomdeskundigen uit het hele land samenkwamen. Tijdens die sessie werden:

• Casussen besproken,
• Kennis uitgewisseld over wat bomen écht nodig hebben,
• Oplossingen getoetst op haalbaarheid en effectiviteit,
• En adviezen geformuleerd die uiteindelijk zijn opgenomen in het Groeiboek.

Bart bracht daarbij onze ervaring in stedelijk groenbeheer in: van complexe boomwortelonderzoeken tot ontwerpbegeleiding en tracéstudies. Die praktijkkennis bleek waardevol bij het bepalen van wat wel en niet werkt op straatniveau, daar waar het uiteindelijk moet gebeuren.

Opvallend aan dit project was de diversiteit van deelnemers: boomadviesbureaus, Norminstituut Bomen, gemeenten, netbeheerders en waterbedrijven waren aanwezig. Hoewel sommige van deze partijen in de dagelijkse praktijk als concurrenten gezien kunnen worden, stond die rol hier even helemaal stil. Iedereen was aanwezig vanuit dezelfde drijfveer: gezonde bomen in een toekomstbestendige openbare ruimte. Die gezamenlijkheid zorgde voor een waardevolle, open uitwisseling van kennis en ervaringen.

Voor gemeenten, aannemers, ontwerpers, projectleiders en netbeheerders biedt het Groeiboek duidelijke voordelen:

• Betere samenwerking tussen disciplines
• Minder schade aan bomen en ondergrondse infrastructuur
• Lagere kosten door betere voorbereiding en minder faalkosten
• Behoud van waardevol groen tijdens werkzaamheden
• Heldere richtlijnen voor ontwerp, uitvoering en beheer
• Een praktische basis voor beslissingen bij lastige situaties

Het Groeiboek is vrij beschikbaar en direct toepasbaar in lopende én toekomstige projecten.

Binnen Groenadvies Amsterdam gebruiken we de kennis uit het Groeiboek in diverse werkzaamheden, zoals:

• Boomtechnisch advies bij ontwerp- en tracéstudies,
• Begeleiding bij werkzaamheden in de buurt van bomen,
• Boomveiligheidsonderzoeken en gezondheidsanalyses,
• Beleidsadvies over ondergrondse ruimte en groen,
• Integrale samenwerking met civiele en infra-partijen binnen de Groots Adviesgroep.

We geloven dat gezonde bomen onmisbaar zijn voor veilige, leefbare en klimaatbestendige steden. Met dit Groeiboek kunnen we opdrachtgevers nog beter ondersteunen in die ambitie.

Wil je zelf met het Groeiboek werken of meer weten over de inzichten?

📄 Download het Groeiboek Bomen, Kabels en Leidingen
via de website van het COB:
https://www.cob.nl/wat-doet-het-cob/groeiboek/bomen-kabels-en-leidingen/